Ahlâk
Ahlâk nedir nasıl tarif edilir, Ahlâklı olmak gerekli mi?
Hayatımızın neredeyse en çok konuştuğumuz, övündüğümüz veya şikayet ettiğimiz meselesi nedir diye bir araştırma yapsak herhalde karşımıza “Ahlâk” kelimesi çıkar.
Tam olarak hangi manayı kapsadığını bilmesek de herkesin kendisine göre belirlediği bir Ahlâk ölçüsü var. Bizde meraktan en önemlisi ihtiyaçtan bu konuyu araştırdık.
Lügat manasına göre Ahlâk; huy , tabiat, insanın davranış tarzı, tutum ve tavrı demektir. Cemiyette makbul ve iyi sayılan kabul gören davranış biçimi.
Hemen hemen her felsefe ekolü sahibi ahlakı değerlenmiş, mahiyetini anlatmaya çalışmış. hangi davranışların iyi hangilerinin kötü olduğu konusunda, insanın neden ahlak kurallarına uyması gerektiği hususunda fikir birliğine varamamışlar. Kimi menfaati , kimi saadet ve hazzı kimisi de vazifeyi ahlakın temeli kabul ettiler.
İslâm dini ise Ahlakı, Allah’ın Rızasını kazanarak insanın şahsi ve içtima-i bencillikten kurtarmayı hedefleyen Allah’ın emrine uygun davranışlar olarak kabul etmiştir. Böylece ahlak kurallarını cemiyetten cemiyete değişen keyfi ve tesadüfi kurallar olmaktan çıkarıp Allah’ın emrine uymayı esas alarak devamlılığını sağlamıştır.
İslâm ahlâkı; ahlâk-ı hasene, ahlâk-ı memduha, ahlâk-ı âliye ve Ahlâk-ı seyyie, ahlâk-ı rezile olmak üzere iki kısma ayırmıştır. Birincisi Hz. Peygamberimizin de Hadis-i Şerifinde ;
” “Hayırlınız, ahlâkı güzel olanınızdır.” (Buhârî, Menâkıb 23) buyurmuştur. Allah katında makbul olan güzel ahlaktır.
“Ben, (başka değil, sadece) (iyi), güzel ahlâkı tamamlamak için gönderildim.” (İbn Hanbel, II, 381) diyerek bizlerin ahlakımızı güzel, hasen olan ahlak ile güzelleştirmemiz istenmiştir.
Güzel ahlak kabul edilen faziletli huy ve davranışlar nedir ?
Ahlak-ı hasene evvela hikmet ve hakikate muvafık hareket etmektir. Tevazu, sıdk, şecaat, ihlas, samimiyet, fedakarlık, hamiyet, fazilet güzel ahlak olarak kabul edilmiş.
Garaz, menfaatçilik, tasannu, hile, hırs, kibir, hased, dünyayı sevmek, inat, tarafgirlik gibi hasletler ise sû-i ahlak olarak sayılmıştır.
Bazen erkeklerde güzel ahlâk kabul edilen meziyetler kadınlarda sû-i ahlak sayılmış. cömertlik ve cesaret gibi.
Rabbim hepimizi güzel ahlâk ile ziynetlendirsin inşaallah. amin